Lista aktualności Lista aktualności

„Czarny bez –cudem jest”

Spacer po lesie u schyłku wiosny może stać się dla wielu kolejną inspiracją, na przykład do zapoznania się z nowymi roślinami, które mają dla nas ogromne znaczenie prozdrowotne- szczególnie w obecnej sytuacji epidemiologicznej.

„Czarny bez- cudem jest” taki mówi stare germańskie przysłowie i trudno się z nim nie zgodzić.

Sambucus nigra, bo o nim mowa jest krzewem dorastającym do 7 m wysokości, jest częstym elementem krajobrazu na skrajach śródleśnych łąk, których w Puszczy Wkrzańskiej nie brakuje. Wg najnowszej nomenklatury należy do rodziny piżmaczkowatych. Rozpoczyna swoje kwitnienie w miesiącu czerwcu. Białe kwiatostany w kształcie baldachów zbudowane są z miilona malutkich 5 – płatkowych kwiatów z żółtymi pręcikami, z dużą ilością pyłku. Kwiaty warto zbierać podczas słonecznych dni ( wtedy pyłku jest najwięcej). Najłatwiej jest je zasuszyć w ciemnym i przewiewnym miejscu. Dla bardziej zaawansowanych można z nich zrobić prozdrowotny ocet lub syrop. Na świeżo kwiatostany , świetnie smakują w cieście naleśnikowym. Dodatkowo można zrobić z nich letni napój - szampan, a to na skutek występowania dużej ilości dobrych bakterii fermentacyjnych na kwiatach. Należy o tym szczególnie pamiętać trakcie jego przetwarzania, gdyż zarówno ocet jak i syrop w pierwszej fazie są mocno „nagazowane”.  Kwiaty bzu czarnego zawierają  witaminy- głównie C i związki zwane flawonoidami oraz kwasy organiczne i minerały. Wg dr. Różańskiego: wodne wyciągi z kwiatów bzu czarnego uszczelniają i wzmacniają naczynia krwionośne, rozszerzają naczynia wieńcowe, poprawiając krążenie krwi w obrębie serca. Ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny śluzowej w drogach oddechowych. Obniżają gorączkę, działają napotnie. Wzmagają diurezę i wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii. Mają też wpływ spazmolityczny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg moczowych.

Pędy bzu czarnego otoczone są jasnobrązową korą z bruzdami drobnymi pęcherzykami, w przeciwieństwie do  wnętrza, które jest gładkie i białe a w części środkowej puste. Dawniej używane do robienia małych instrumentów, np. fujarek. Na starszych pędach bzu występują drobne żółte porosty- złotorosty. Ostatnie badania naukowe wykazały, ze porosty chronią korę szczególnie krzewów przed promieniami UV. Czasami na zdrewniałej części  pędu można zaobserwować małego grzyba w kształcie ucha- jest to tzw. ucho bzowe- grzyb jadalny i doceniany w Chinach ( tak, tam też można spotkać rosnące naturalnie krzewy bzu czarnego).

Jesienią bez mieni się od czerwono-czarnych owoców. Surowe owoce w przeciwieństwie do surowych kwiatów są trujące. Zawierają glikozyd – sambunigrynę, którą należy unieszkodliwić przed spożyciem owoców: poddać obróbce termicznej lub ususzyć. W owocach znajdziemy również węglowodany, witaminy z grupy B, witaminę C, karoten i flawonoidy – substancje uszczelniające naczynia krwionośne i tkanki, co zapobiega przeziębieniom i chorobom układu krążenia.

Czarny bez ma charakterystyczny zapach, który nie każdemu może się spodobać. Warto jednak zaopatrzyć domową apteczkę w ten surowiec.

Darz Bór.

 

Źródło: https://rozanski.li/221/bez-czarny-sambucus-nigra-linne-w-fitoterapii-praktycznej-czas-zbioru-kwiatw/

http://1000roslin.pl/czarny-bez-owoce-zdrowia/